Kluczowe zmiany w uprawnieniach PIP

1. Umowa o pracę z nakazu PIP

Dotychczas, jeśli inspektor PIP uważał, że zamiast zlecenia lub kontraktu B2B powinien być etat, mógł jedynie skierować sprawę do sądu pracy. Od 8 lipca inspektor sam będzie mógł wydać decyzję administracyjną nakazującą przekształcenie umowy w umowę o pracę, jeżeli stwierdzi, że umowa jest wykonywana w warunkach, o których mowa art. 22 § 1 kodeksu pracy.

2. Procedura uprzednia

Wydanie decyzji musi zostać poprzedzone umożliwieniem stronom zajęcia stanowiska oraz wydaniem polecenia usunięcia naruszeń w zakresie nie zawarcia umowy o pracę lub funkcjonowania umowy cywilnoprawnej. Dopiero niewykonanie tego polecenia obliguje organ do wydania decyzji.

3. Umowa na czas nieokreślony

W razie niemożności ustalenia rodzaju umowy o pracę, z mocy prawa przyjmuje się, że została zawarta umowa na czas nieokreślony. Formalną datą zawarcia tej umowy będzie dzień wydania decyzji przez PIP.

4. Zatrzymanie przedawnienia

Wszczęcie przez PIP postępowania w sprawie umowy przerywa bieg przedawnienia roszczeń pracowniczych (np. o zaległe nadgodziny czy niewykorzystany urlop). Termin ten zaczyna biec na nowo dopiero od dnia uprawomocnienia się decyzji administracyjnej bądź orzeczenia sądu.

5. Interpretacje Indywidualne

Pracodawca może złożyć wniosek do Głównego Inspektora Pracy o wydanie interpretacji indywidualnej. Wnioskodawca, który zastosował się do uzyskanej interpretacji, korzysta ze zwolnienia z sankcji administracyjnych, finansowych oraz karnych. Interpretacja nie wiąże organów PIP w toku kontroli, jeżeli rzeczywisty stan faktyczny różni się od stanu opisanego we wniosku. Wniosek jest niedopuszczalny, jeżeli w danej sprawie toczy się już postępowanie przed PIP lub ZUS.

6. Konieczny audyt zatrudnienia

Z perspektywy zarządzania ryzykiem prawnym w przedsiębiorstwie, wejście w życie przepisów z dniem 8 lipca 2026 r. stanowi krytyczny moment na przeprowadzenie audytu struktury zatrudnienia.

Zaniechanie działań dostosowawczych generuje ryzyko:

Konwersji umów cywilnoprawnych na bezterminowe stosunki pracy

Przymusowego uregulowania składek na ubezpieczenia społeczne (ZUS) wraz z odsetkami za zwłokę za okresy wsteczne.

Dochodzenia przez pracowników roszczeń majątkowych, przed którymi pracodawca nie będzie mógł podnieść zarzutu przedawnienia ze względu na jego obligatoryjne przerwanie przez organ kontrolny.